Portugal
Oceaan, rust en een uur extra slaap. Portugezen zijn geduldig met je, de loketten soms iets minder. Maar het licht maakt alles goed.
Portugal in feiten
- Taal
- Portugees
- Inschrijven
- NIF, registratie na 3 maanden
- Zorg
- SNS
- Leerplicht
- 6 tot 18 jaar
- Tijdsverschil
- −1 uur
- Vliegen naar Faro
- ± 2u50
Hoofdstuk 1
Wonen: het voorlopige contract telt
In Portugal koop je in twee stappen. Eerst teken je een voorlopig koopcontract, het CPCV, en betaal je een aanbetaling. Daarna volgt de definitieve akte, de escritura, bij een notaris of een officieel loket.
Je betaalt overdrachtsbelasting, IMT, en zegelrecht. Het tarief hangt af van de prijs en of het je hoofdverblijf wordt. Daarna betaal je jaarlijks IMI. Huren gaat met een contract dat je verhuurder registreert bij de belastingdienst.
Definitie: sinal, de aanbetaling bij het CPCV. Trek jij je terug, dan ben je die kwijt. Trekt de verkoper zich terug, dan betaalt hij je het dubbele terug.
Hoofdstuk 2
Werk en ondernemen
Als EU-burger mag je zonder vergunning in Portugal werken. Je eerste stap is altijd een NIF, het fiscale nummer. Zonder NIF geen huurcontract, geen bank en geen telefoonabonnement.
Werk je als zelfstandige, dan open je je activiteit bij de belastingdienst, de Finanças, en schrijf je online je facturen, de recibos verdes. Je meldt je ook bij de sociale zekerheid. Verhuur je aan toeristen, dan heb je een registratie als alojamento local nodig.
Hoofdstuk 3
Onderwijs
De leerplicht loopt van 6 tot 18 jaar. Je schrijft je kind in via het online portaal voor inschrijvingen of rechtstreeks bij de school, met je NIF en een bewijs van adres.
Openbare scholen zijn gratis en de lessen zijn in het Portugees. Kinderen tot een jaar of tien pikken dat snel op. Internationale scholen vind je rond Lissabon, Porto en in de Algarve; ze zijn duur en hebben vaak wachtlijsten.
Hoofdstuk 4
Zorg: je número de utente
De publieke zorg heet SNS. Met je NIF en je verblijfsbewijs schrijf je je in bij het centro de saúde. Je krijgt dan een número de utente en, als er plek is, een huisarts.
Ontvang je een Nederlandse AOW of pensioen, dan regel je zorg meestal via een S1-formulier van het CAK. Veel Nederlanders nemen er een private zorgverzekering bij, voor snellere afspraken.
Daar trager: in sommige regio’s is er een tekort aan huisartsen. Vraag bij je inschrijving meteen hoe het in jouw centro zit.
Hoofdstuk 5
Belasting
Woon je meer dan 183 dagen per jaar in Portugal, of heb je er je gewone verblijf, dan ben je er fiscaal inwoner. Je doet in het voorjaar aangifte voor de inkomstenbelasting, de IRS. Een belastingverdrag met Nederland voorkomt dubbele heffing.
Het bekende belastingvoordeel voor nieuwkomers, het NHR, is in 2024 afgeschaft. De opvolger geldt alleen voor bepaalde beroepen, zoals onderzoek en tech. Hoe het voor jou uitpakt, verschilt per situatie. Laat je bij twijfel adviseren.
Hoofdstuk 6
Eerste weken: de papieren
De volgorde doet ertoe. Wie stap één overslaat, loopt bij stap drie vast. Zo ziet het er in Portugal meestal uit.
- Stap 1 · Vóór vertrek of week 1: NIF aanvragen. Bij de Finanças of via een vertegenwoordiger. Zonder dit nummer kun je bijna niets regelen.
- Stap 2 · Week 1 tot 2: Bankrekening en huur. Met je NIF open je een rekening en teken je je huurcontract.
- Stap 3 · Na 3 maanden: Registratie bij de câmara. Je verblijfsbewijs als EU-burger, het Certificado de Registo, bij de gemeente.
- Stap 4 · Direct daarna: Zorg en auto. Schrijf je in bij het centro de saúde en zet je auto op een Portugees kenteken.
Hoofdstuk 7
Leven in de buurt
Portugezen zijn hoffelijk en wat gereserveerd. Begin altijd met een groet, ook in de winkel. En spreek geen Spaans: een paar woorden Portugees, hoe gebrekkig ook, worden veel meer gewaardeerd.
Het dorpsleven zit in de pastelaria en het café. De junta de freguesia, het kleinste bestuurslaagje, is je eerste loket voor van alles. En in de zomer viert elk dorp zijn eigen festa.
Vaak gevraagd
Heb ik een Portugese vertegenwoordiger nodig voor mijn NIF?
Woon je nog buiten de EU, dan wel. Als EU-burger mag je je NIF zelf aanvragen, bij de Finanças of online. Een vertegenwoordiger kan het wel sneller maken.
Mag ik met mijn Nederlandse rijbewijs blijven rijden?
Ja, een geldig EU-rijbewijs blijft geldig. Bij verlies of verlopen vraag je een Portugees rijbewijs aan bij de verkeersdienst, het IMT.
Hoe snel heb ik een huisarts?
Dat verschilt sterk per regio. In de Algarve en rond Lissabon wacht je soms lang. Je bent wel meteen welkom bij de spoedeisende hulp.
Verder lezen
Alles over Portugal, per onderwerp
Op deze pagina lees je de hoofdlijn. Wil je het precies weten, kies dan een onderwerp.
- WonenHuis kopenIn Portugal koop je in twee stappen: een voorlopig contract met een aanbetaling, en daarna de akte. Wordt het je hoofdverblijf, dan betaal je minder overdrachtsbelasting.
- WonenHurenEen Portugees huurcontract voor je vaste woning loopt minstens een jaar. Ook de opzegtermijn is langer dan je misschien gewend bent.
- PapierenInschrijven en verblijfJe eerste stap in Portugal is een NIF, het fiscale nummer. Woon je er langer dan drie maanden, dan laat je je registreren bij de gemeente.
- GeldBelastingWoon je in Portugal, dan betaal je daar inkomstenbelasting. Het oude voordeel voor nieuwkomers bestaat niet meer, dus reken met de gewone tarieven.
- GezondheidZorg en verzekeringenDe publieke zorg in Portugal heet SNS. Je schrijft je in bij het gezondheidscentrum in je buurt, en veel mensen nemen er een private verzekering bij.
- KinderenSchool en kinderopvangIn Portugal geldt de leerplicht tot je kind 18 is. De lessen zijn in het Portugees, en jonge kinderen leren dat snel.
- WerkWerken en ondernemenJe mag in Portugal werken zonder vergunning. Voor jezelf beginnen is eenvoudig, en het eerste jaar betaal je geen sociale premies.
- OndernemenB&B, vakantiewoning of campingWie in Portugal gasten ontvangt, doet dat bijna altijd als alojamento local. Je registreert je bij de gemeente, die nieuwe registraties kan tegenhouden.
- MeedoenDe taalIn Lissabon en de Algarve red je je in het Engels. Voor het dorp, de dokter en de gemeente wil je Portugees spreken.
- GeldKosten van levensonderhoudPortugal is op veel punten goedkoper dan Nederland, maar de lonen liggen lager en de belasting op een pensioen valt vaak tegen.
- Na de verhuizingPraktisch: bank, auto, telefoonMet je NIF regel je de bank, de telefoon en de rest. Voor je auto en rijbewijs heb je ook je certificado de registo nodig.
Bronnen
- gov.pt: het certificado de registo voor EU-burgers; geraadpleegd 2 november 2026
- Doutor Finanças: IMT-schijven in 2026; geraadpleegd 2 november 2026
- Welingelichte Kringen: AOW en pensioen onder het verdrag met Portugal; geraadpleegd 2 november 2026
- CRN Contabilidade: sociale premies voor zelfstandigen; geraadpleegd 2 november 2026
- gov.pt: zorg voor EU-burgers in Portugal; geraadpleegd 2 november 2026
- Nederland Wereldwijd: zorgverzekering via het CAK en het S1-formulier; geraadpleegd 2 november 2026
Algemene informatie, geen juridisch advies. Regels verschillen per land en soms per gemeente. Fout gezien? Laat het weten.